Sıkça Sorulan Sorular

SGK istihdam teşvikleri, işverenlerin çalışanları için ödediği sigorta primlerinin bir bölümünün, belirli koşulların sağlanması hâlinde devlet tarafından (Hazine veya İşsizlik Sigortası Fonu aracılığıyla) karşılandığı desteklerdir. Amaç, işletmelerin istihdam maliyetini düşürerek yeni işe alımları ve kayıtlı çalışmayı özendirmektir.

Yararlanılabilecek teşvik; çalışanın niteliğine (yaşı, cinsiyeti, işe giriş şekli, önceki durumu), işyerinin özelliklerine ve dönemin şartlarına göre değişir. Aynı çalışan için birden çok teşvik uygun olabilir; bu durumda işletmenize en yüksek kazancı sağlayan teşvikin seçilmesi gerekir.

Kural olarak bir sigortalı için aynı ayda yalnızca bir teşvikten yararlanılır. Birden çok koşul sağlansa bile o ay için en avantajlı olan tek teşvik uygulanır; bu yüzden doğru seçim doğrudan kazancınızı etkiler.

Koşulları sağladığınız hâlde yararlanmadığınız teşvikler için, yasal düzeltme süreleri içinde geriye dönük başvuru yapılabilir. HRPlatform geçmiş dönemlerinizi tarayarak kaçırılmış teşvikleri dönem dönem, tutarıyla birlikte raporlar.

En bilinenler arasında beş puanlık prim indirimi (5510 sayılı Kanun m.81), genç ve kadın istihdamı teşviki (4447 sayılı Kanun geçici 10. madde), engelli istihdamı teşviki (4857 sayılı Kanun m.30) ve ilave istihdam teşvikleri (4447 sayılı Kanun geçici maddeleri) yer alır. Her birinin kendine özgü koşulları ve süreleri vardır.

Teşvik tutarı, çalışanın prime esas kazancı ile ilgili teşvikin öngördüğü oran ya da tutar üzerinden hesaplanır ve dönemin yürürlükteki yasal parametrelerine göre değişir. Her teşvik farklı hesaplandığından, en avantajlı seçeneğin dönem dönem belirlenmesi önemlidir.

Bir çalışan istirahat (geçici iş göremezlik) raporu aldığında, işveren o günlerde çalışanın fiilen çalışmadığını SGK'ya bildirmekle yükümlüdür. Bu bildirim, çalışana SGK tarafından geçici iş göremezlik ödeneğinin ödenebilmesi için gereklidir.

Bildirim, raporun ait olduğu ayı izleyen ayda, o aya ilişkin aylık prim ve hizmet belgesinin (muhtasar ve prim hizmet beyannamesinin) verilmesi gereken son güne kadar yapılmalıdır. Süresi geçirilen bildirimler idari para cezasına konu olabilir.

Bildirim yapılmadığında çalışana geçici iş göremezlik ödeneği ödenemez; ayrıca işveren idari para cezası riskiyle karşılaşabilir. Bu nedenle istirahat raporlarının günlük izlenmesi ve bildirimlerin süresinde yapılması önemlidir.

HRPlatform, çalışanlarınızın istirahat raporlarını kurum kayıtlarından günlük olarak izler, çalışılmadığına dair bildirim için son günü hatırlatır ve mahsuplaşmayı takip eder; böylece süre kaçırma riski ortadan kalkar.

İşe giriş veya işten ayrılış bildirimlerinin süresinde yapılmaması, aylık prim ve hizmet belgesinin geç verilmesi ya da iş kazası bildiriminin gecikmesi gibi yükümlülük ihlallerinde ceza uygulanır. Cezaların türü ve tutarı 5510 sayılı Kanun'un 102. maddesine göre belirlenir.

Süresinde verilmeyen her işe giriş bildirgesi için, bildirge başına bir aylık brüt asgari ücret tutarında idari para cezası uygulanır. Ceza bildirgenin gecikmesiyle doğar; bu nedenle bildirimlerin süresinde yapılması büyük önem taşır.

Cezaya, tebliğ tarihinden itibaren yasal süre içinde itiraz edilebilir. Ayrıca kanunda öngörülen koşullarda, cezanın süresinde ve peşin ödenmesi hâlinde indirimden yararlanmak mümkün olabilir.

HRPlatform, işe giriş ve ayrılış bildirimlerini denetleyerek olası bir cezayı tahakkuk etmeden önce yasal dayanağı ve tahmini tutarıyla gösterir; böylece riski doğmadan önleme imkânı sağlar.

İş kazaları, kazanın meydana geldiği tarihten sonraki üç iş günü içinde SGK'ya bildirilmelidir. Süresinde yapılmayan bildirimler idari para cezasına yol açar ve kurumca yapılan ödemelerin işverene rücu edilmesine neden olabilir.

Bildirim yapılmadığında işveren idari para cezasıyla karşılaşır; ayrıca SGK'nın çalışana yaptığı ödemeler işverenden geri istenebilir. Bu nedenle kaza bildirimlerinin süresinde yapılması ve hastane kayıtlarıyla eşleştirilmesi önemlidir.

Çalışanın işyerinde bulunduğu sırada, işveren tarafından yürütülen iş nedeniyle veya işle bağlantılı olarak meydana gelen ve çalışanı bedenen ya da ruhen etkileyen olaylar iş kazası kapsamında değerlendirilir. Kapsam 6331 sayılı Kanun ve ilgili mevzuatta düzenlenmiştir.

Asgari işçilik, özellikle ihale konusu işler ile özel bina inşaatlarında, işin yürütülmesi için en az bildirilmesi gereken işçilik tutarıdır. SGK, bildirilen işçiliğin bu asgari düzeye ulaşıp ulaşmadığını inceler. Dayanağı 5510 sayılı Kanun'un 85. maddesidir.

Hesap, işin türüne göre belirlenen resmî işçilik oranının, işin toplam istihkak veya maliyet tutarına uygulanmasıyla yapılır. Bildirilen işçilik bu tutarın altında kalırsa, eksik kalan kısım üzerinden prim ve gecikme yükümlülüğü doğabilir.

Eksik bildirilen işçilik, ek prim borcu ve buna bağlı gecikme zammı doğurabilir. HRPlatform, sektör oranlarıyla sicil bazında hesap yaparak eksik işçilik riskini işlem tamamlanmadan önce gösterir.

Brüt ücretten SGK işçi primi, işsizlik sigortası işçi payı, gelir vergisi (kümülatif matrah üzerinden) ve damga vergisi düşülerek net ücret bulunur. Oranlar ve gelir vergisi dilimleri dönemin yürürlükteki parametrelerine göre uygulanır.

Kıdem tazminatı, her tam hizmet yılı için 30 günlük giydirilmiş brüt ücret üzerinden hesaplanır; yıllık tutar dönemin kıdem tavanıyla sınırlıdır ve yalnız damga vergisine tabidir. En az bir yıl kıdem şarttır. Ayrıntılı hesaplama için Kıdem Tazminatı Hesaplama aracını kullanabilirsiniz.

İş sözleşmesini, kanuni bildirim (önel) sürelerine uymadan fesheden taraf, karşı tarafa ihbar tazminatı öder. Tutar, kıdeme göre belirlenen iki ila sekiz haftalık giydirilmiş brüt ücret kadardır.

Yıllık izin ücreti, yalnızca iş sözleşmesinin sona ermesi hâlinde, hak edilip kullanılmayan izin günleri için çıplak günlük ücret üzerinden ödenir.

Emeklilik; sigortalılık başlangıç tarihi, prim gün sayısı ve yaş şartlarının birlikte sağlanmasına bağlıdır. Bu şartlar, sigortalının işe ilk giriş tarihine ve tabi olduğu statüye (4/a, 4/b, 4/c) göre değişir.

EYT düzenlemesi, belirli bir tarihten önce sigortalı olanların; prim gün sayısı ve sigortalılık süresi şartlarını sağlamaları hâlinde yaş şartı aranmaksızın emekli olabilmesine imkân tanıyan düzenlemedir.

Bağlanacak aylık; ortalama aylık kazanç, toplam prim gün sayısı ve aylık bağlama oranı gibi etkenlere göre hesaplanır ve statüye göre değişir. HRPlatform, 4/a, 4/b ve 4/c statülerinde emeklilik tarihini ve tahmini aylığı hesaplar.

Asgari ücret desteği, devletin işverenlere sigortalı başına belirli bir tutarda sağladığı prim desteğidir. Tutar ve kapsam her yıl ilgili düzenlemelerle belirlenir; destek, tahakkuk eden primlerden mahsup edilir.

Çalışanlarınızın işe giriş ve işten çıkış kayıtları SGK sistemi üzerinden sorgulanır. HRPlatform bu kayıtları kurumdan doğrudan okuyarak eksik veya hatalı bildirimleri tespit etmenizi sağlar.