genel yazı · 5227424 Yürürlükte
T.C.SOSYAL GUVENLIK KURUMU BA$KANLIGIEmeklilik Hizmetleri Genel MiidiirliiguSayi :40552758-010.07.01-E.5227424 17/10/2017Konu : Yurtdisi bor9lanma islemleriGENEL YAZI3201 sayih Yurt Disinda Bulunan Tiirk Vatandaslannin Yurt Disinda Ge9en SurelerininSosyal Giivenlikleri Bakimmdan Degerlendirilmesi Hakkmda Kanuna gore yurt dismda gegensurelerin bor9landinlmasi islemleri sirasmda tespit edilen farkh uygulamalarla ilgili is ve islemler,asagidaki a9iklamalar dogrultusunda yiiriitulecektir.1- e-Devlet sistemi uzerinden alman yurda giris cikis belgeleriYurt disi siirelerini bor9lanmak isteyenler, Kuruma ibraz etmeleri gereken yurda giri§ 9ikiskayitlanni gosterir belgeyi, 2009 yilmdan sonraki siireler i9in"https://www.turkiye.gov.tr/emniyet-yurda-giriscikis-belge-sorgulama" adresindenalabilmektedirler.Basvuru sahiplerinin e-Devlet uzerinden alarak Kuruma ibraz edecekleri yurda giris 9ikisbelgeleri, olusturuldugu tarihten itibaren bir ay i9erisinde"https://www.turkiye.gov.tr/belge-dogrulama" adresinden beige sahibinin T.C. kimlik numarasi vebeige iizerindeki barkod numarasi yurtdisi islemleri servislerinde 9ahsan personel tarafindangirilerek teyit edilmesi kaydiyla yurt disi bor9lanma islemlerinde kullamlabilecektir. Sistemdenalman teyit belgesi dosyada muhafaza edilecektir.2- Yurt disiiula gecen ev kadmligi siirelerini borclananlarm sonradan hizmet belgesiibraz etmeleri08/06/2011 tarihli ve 2011/48 sayih Genelgede; "sigortalihk siiresi" deyiminin, bor9lanmakapsarmndaki siirenin bulundugu ulke mevzuatma gore ikamet siireleri hari9, 9ahsilrms ya da9ahsilrms sure olarak kabul edilen surelerin anlasilacagi, "yurt dismda ev kadmi olarak ge9ensureler" deyiminin ise medeni durumlarma bakilmaksizm kadmlann sigortalihk siireleri haricindeyurt dismda bulunduklan siireleri ifade ettigi talimatlandinlmistir.Buna gore;a) Yurtdisi Hizmet Bor9lanma Talep Dilek9esinde 9ahsilan siire, bosta ge9en sure ve evkadmligi siirelerini bor9lanmak isteyen ancak, sigortalihk suresini gosterir beige ibrazetmeyenlerden bor9lanma islemi ger9eklestirilmeden eksik beige olarak 3 ay i9erisinde sigortalihksuresini gosterir belgeyi ibraz etmeleri istenecektir. Soz konusu sure i9erisinde istenilen belgeyigonderenlerin bor9lanma islemleri ilk talep esas almarak sonu9landinlacaktir. 1)9 aylik siirei9erisinde verecegi dilek9e ile yurtdisinda sigortalihk siiresi bulunmadigini beyan edenlerin evkadmligi siireleri bor9landinlacaktir. Beyamna istinaden ev kadmligi suresini bor9lananlardan,yurtdisinda sigortalihk siiresi oldugunu belgelendirerek, bor9lanma isleminin diizeltilmesi talebindebulunanlann ise sigortalihk siireleri dismdaki ikamet siireleri bor9landinlmak suretiyle bor9tahakkuklan diizeltilecektir. Ev kadmligi siireleri ile 9akisan sigortalihk surelerininbor9landinlmasi ise yeni talep ve talep tarihindeki tutara gore sonu9landinlacaktir. 1)9 aylik siirei9inde istenilen belgeyi ibraz etmeyenlerin bor9lanma islemleri ise ger9eklestirilmeyecektir. U9Bu beige, 5070 sayih Elektronik Imza Kanununun 5 inci maddesi geregince giivenli elektronik imza ile imzalanmistirAdres: Mithatpa§a Cad. No: 7 06437 Sihhiye / ANKARA Irtibat: H. Hiiseyin ARASTelefon: (+90 312) 432 12 47 Faks: (0312) 432 12 45 Daire Bajkam V.e-posta: [email protected] elektronik ag: www.sgk.gov.tr ayhk surenin belirlenmesinde eksik beige talep edilen yazmm Kurumdan 9ikis tarihi esasalmacaktir.Ornek : 20/02/2016 tarihli bo^lanma talep dilek9esiyle, 08/01/1986-31/12/1999 tarihleriarasmda Fransa'da ge9en ev kadmhgi suresi ile sigortalik siiresini bor9lanmak isteyen sigortahKuruma sadece ikamet belgesi ibraz etmistir. 10/03/2016 tarihli yazimizla ilgiliden sigortahliksiiresini gosterir beige istenilmis, ilgili 15/04/2016 tarihli dilek9esiyle sigortahlik suresi olmadigimbeyan etmistir. Bu durumda ilgilinin yurda giris 9ikis tarihleri de dikkate almarak08/01/1986-10/09/1993,02/10/1993-30/07/1996 ve 16/08/1996-31/12/1999 tarihleri arasmda ge9en5000 gun ev kadmllgl suresi bor9landinlmistir. Dahasonra sigortah, 27/01/2017 tarihli dilek9esiyleFransa'da 10/06/1990-07/03/1994 ve 10/08/1996-17/12/2003 tarihleri arasmda sigortahliksiirelerinin bulundugunu, ev kadmhgi olarak bor9landinlan siirelerin sigortahlik suresi olarakdegistirilmesini talep etmistir. Bu durumda ilgiden temin edilen sigortahlik siiresini gosterir beigedikkate almarak, sigortahlik sureleri ile 9akismayan 08/01/1986-09/06/1990 ve08/03/1994-09/08/1996 tarihleri arasmdaki ev kadmhgi siireleri ge9erli sayilacaktir. Ev kadmhgiile 9akisan sigortahlik siirelerinin bor9landinlmasi ise yeni talep ve talep tarihindeki tutara goresonu9landinlacaktir.b) Yurtdisi Hizmet Bor9lanma Talep Dilek9esinde sadece ev kadmhgi siiresini bor9lanmakisteyenlerden islemleri devam ederken sigortahlik siiresini gosterir beige ibraz ederek bor9lanmaislemlerinin diizeltilmesi talebinde bulunanlann, bor9 teblig edildigi tarihe kadar bor9lanmakistenilen yurtdismdaki surenin niteligini yazih basvuru ile degistirme haklan bulundugundan, talepdogrultusunda bor9 tahakkuk cetveli diizenlenerek ilgililere teblig edilecektir. Ancak, bor9 tebligedildikten sonra sigortahlik siiresini gosterir beige ibraz edilerek bor9lanma islemlerinindiizeltilmesi talebinde bulunulmasi durumunda ise bor9 tahakkuk cetveli sigortahlik sureleridi§mdaki ikamet siireleri bor9landmlmak suretiyle diizeltilecektir. Sigortahlik siirelerininbor9landinlmasi ise yeni talebe gore sonu9landinlacaktir.Ornek : Sigortah 02/10/2016 tarihli bor9lanma talep dilek9esiyle, 04/06/1984-31/12/1999tarihleri arasmda Almanya'da ge9en ev kadmhgi siirelerini bor9lanmak istemistir. ilgilinin yurdagiris 9ikis tarihleri de dikkate almarak 04/06/1984-07/07/1993, 15/07/1993-20/08/1997 ve06/09/1997-31/12/1999 tarihleri arasmda ge9en 5586 gun ev kadmhgi siiresi bor9landinlmistir.Daha sonra ilgili, 18/05/2017 tarihinde Almanya'da 02/03/1993-07/07/1996 ve15/08/1997-04/06/2000 tarihleri arasmda sigortahlik surelerinin bulundugunu beyan ederekbor9lanma islemlerinin buna gore duzeltilmesini talep etmistir. Bu durumda ilgiden temin edilensigortahlik suresini gosterir beige dikkate almarak, sigortahlik sureleri ile 9akismayan04/06/1984-01/03/1993 ve 08/07/1996-14/08/1997 tarihleri arasmdaki ev kadmhgi sureleri ge9erlisayilacaktir. Ev kadmhgi ile 9akisan sigortahlik surelerinin bor9landinlmasi ise yeni talep ve taleptarihindeki tutara gore sonu9landmlacaktir.08/05/2008 tarihinden once yurt dismdaki sigortahlik sureleri; Tiirkiye'de sigortahlik yoksaSosyal Sigortalar Kurumuna, yurda kesin dondiikten sonra sigortahlik varsa en son tabi olunansigortahlik statiisiine gore, ev kadmhgi sureleri ise Bag- Kur'a bor9landinlmakta idi. Buna gore, butarihten once bor9lamlan ev kadmhgi suresi ile sigortahlik siiresinin 9akis.tigmm tespit edilmesihalinde 06/08/2011 tarihli ve 2011/48 sayih Genelgenin "Dorduncii Boliim/Ortak ve Digertslemler/3. Farkh sigortahlik statiisunde bor9landinlan yurtdisi sureleri" boliimundeki a9iklamalardogrultusunda islem yapilmaya devam edilecektir.3- Borclanma talep tarihindeki sigortahlik statiisiinun sonradan degi§mesi3201 sayih Kanunun 5 inci maddesinin dordiincu fikrasinda "Yurtdi§i hizmet bor9lanmasmaait siireler 5510 sayih Sosyal Sigortalar ve Genel Saghk Sigortasi Kanununa gore hangi sigortahlikBu beige, 5070 sayih Elektronik Imza Kanununun 5 inci maddesi geregince giivenli elektronik imza ile imzalanmi?tirAdres: Mithatpaja Cad. No: 7 06437 Sihhiye/ ANKARA Irtibat: H. Huseyin ARASTelefon: (+90312)432 1247Faks: (0312)432 1245 Daire Ba?kam V.e-posta: [email protected] elektronik ag: www.sgk.gov.tr haline gore gefmis sayilacaginm belirlenmesinde; Tiirkiye'de sigortaliliklan varsa borflanma taleptarihindeki en son sigortallllk haline gore, sigortaliliklan yoksa ayni Kanunun 4 iincii maddesininbirinci fikrasimn (b) bendi kapsammda gecmis sigortallllk siiresi olarak kabul edilir." seklindediizenleme yer almaktadir.Buna gore, talep tarihindeki sigortallllk statiisiine gore yurt disi borflanmasi yapanlarm,muracaat tarihinden sonra muracaat tarihlerindeki sigortallllk statiilerinin mahkeme karan, denetimraporlan veya onceden var olan bir hizmetin sonradan tespit edilmesi durumlari harif olmak iizereborflanma yapilan statu degistirilmeyecektir.6rnek-l : 01/05/2009-30/06/2009 tarihleri arasmda 4/1 (a), 01/02/2010-31/5/2012 tarihleriarasmda 4/1 (b) kapsammda sigortah olan ve 24/02/2014 tarihinde Almanya'da ge?en01/05/1995-31/12/2007 tarihleri arasmdaki sigortallllk siirelerini 4/1 (b) kapsammda bor9lanmistir.Sigortah 4/1 (b) kapsammdaki hizmetlerini Kanunun gecici 63 uncii maddesi kapsammda01/06/2015 tarihinde durdurmustur. Sigortah 01/02/2017 tarihli dilek9esi ile bor9lamlan yurt disisurelerinin 4/1 (a) kapsamma aktarilmasmi talep etmistir. 3201 sayih Kanunun 5 nci maddesinindordiincii fikrasma gore borflanma talep tarihindeki statiisii 4/1 (b) oldugundan sonraki durumdegisikligi nedeniyle borflanma statiisii degistirilmeyecektir. Bu kisinin sigortallllk statiisii ancakilk borclanmadan vazge^mesi ve yeniden talepte bulunmasi halinde muracaat tarihindeki statiiyegore belirlenecektir.6rnek-2 : 03/05/1985-31/12/1994 tarihleri arasmda 4/1 (b) kapsammdaki sigortah15/07/2011 tarihinde Almanya'da gefen 01/09/1998-31/12/2010 tarihleri arasmdaki sigortallllksiirelerini 4/1 (b) kapsammda bor^lanmistir. Sigortalmin 10/08/2014 tarihli mahkeme kararma gore02/04/1998-30/07/1998 tarihleri arasmda 4/1 (a) kapsammda sigortahhgi tespit edilmistir. Budurumda yapmis oldugu bor9lanma, talep etmesi halinde, 4/1 (a) kapsamma aktarilacaktir.4- (, ahtjimi sureleri arasmda ve sonrasmdaki bir yila kadar olan issizlik surelerininborclandinlmasi3201 sayih Kanunun 1 inci maddesinde "Tiirk vatandaslari ile dogumla Tiirk vatandasiolup da 9ikma izni almak suretiyle Tiirk vatandashgmi kaybedenlerin on sekiz yasim doldurduktansonra Tiirk vatandasi olarak yurt dismda ge9en ve belgelendirilen sigortallllk sureleri ve bu sureleriarasmda veya sonunda her birinde bir yila kadar olan issizlik sureleri ile yurt dismda ev kadmiolarak ge9en sureleri, bu Kanunda belirtilen sosyal giivenlik kuruluslarma prim odenmemis olmasive istekleri halinde, bu Kanun hiikiimlerine gore sosyal giivenlikleri bakimindan degerlendirilir."duzenlemesi bulunmaktadir.Soz konusu diizenlemede yurt dismda ge9en ve belgelendirilen sigortallllk sureleri ve busureleri arasmda veya sonunda her birinde bir yila kadar olan issizlik sureleri ile yurt dismda evkadim olarak ge9en siirelerin ayni anda bor9lanilacagma iliskin zorunluluk bulunmamaktadir.Buna gore, sigortallllk sureleri ile bu sureler arasmda veya sonunda bir yila kadar olan bostage9en sureler birlikte bor9lamlabilecegi gibi talep edilmesi halinde bu sureler birbirinden bagimsizolarak da bor9lamlabilecektir.3201 sayih Kanuna gore bor9lamlacak siirede ilgilinin yurt dismda bulunmasigerekmektedir. Bu nedenle sigortallllk surelerinin sonundaki bir yilhk bosta ge9en siirelerbor9landinlirken Tiirkiye'ye doniilen tarihe kadar olan sure bor9landinlacaktir. Soz konusu biryilhk siirede Tiirkiye'ye doniildiikten sonraki bosta ge9en sureler kesinlikle bor9landirilmayacaktir.5- "5/l(g)M kapsammdaki siirelerin borclandinlmasiYurt dismda 5510 sayih Sosyal Sigortalar ve Genel Saghk Sigortasi Kanununun 5 inciBu beige, 5070 sayih Elektronik Imza Kanununun 5 inci maddesi geregince giivenli elektronik imza ile imzalanmi§tirAdres: Mithatpa§a Cad. No: 7 06437 Sihhiye/ ANKARA irtibat: H. Hilseyin ARASTelefon: (+90 312) 432 12 47 Faks: (0312) 432 12 45 Daire Ba?kam V.e-posta: [email protected] elektronik ag: www.sgk.gov.tr maddesinin birinci fikrasmm (g) bendi kapsammda falistiktan sonra 3201 sayili Kanuna goreborglanma talebinde bulunanlarm statiilerinin belirlenmesinde tereddiitler oldugu tespit edilmistir.3201 sayili Kanunun 5 inci maddesinin dordiincii fikrasi "Yurtdisi hizmet borflanmasmaait siireler 5510 sayili Sosyal Sigortalar ve Genel Saghk Sigortasi Kanununa gore hangi sigortallllkhaline gore gecmi§ sayilacagimn belirlenmesinde; Tiirkiye'de sigortaliliklan varsa bor9lanma taleptarihindeki en son sigortallllk haline gore, sigortaliliklan yoksa aym Kanunun 4 iincii maddesininbirinci fikrasmm (b) bendi kapsammda gefmi? sigortallllk siiresi olarak kabul edilir." seklindediizenlenmistir.Buna gore, Kanunun 5/1 (g) kapsammda yurt disinda 9alistiklan sirada Kanunun 4/1 (a)bendi kapsammda adlanna 21 kodu ile prim hizmet belgesi verilenlerin, 3201 sayili Kanuna gorebor9lanma islemleri, bor9lanma talep tarihindeki en son sigortallllk haline gore somujlandinlacaktir.6- Yurtdi$i borclanmalarmda maluliyet talebinin ahnmasi ve sevklerininyapilmasindan soruinlu birimin tespiti02/01/2014 tarihli ve 2014/1 sayili ve 11/07/2014 tarihli ve 2014/12 sayili e-YURTDISItalimatlan ile yurtdisi bor9lanmasi yapanlann ayhk baglama islemlerinin ger9eklestirildigi birimlerbelirlenmistir. Ancak yurt disi bo^lanmasi yapan kisilerin maluliyet tespit taleplerinin hangibirime yapilacagi hususunda tereddiitler yasandigi tespit edilmistir.Kanunun 4/1 (a) bendi kapsammda malulliik ayligi talebinde bulunanlar, Tiirkiye'de 9ahsmaolup olmadigma bakilmaksizm en son bor9lanmayi yapan,Kanunun 4/1 (b) bendi kapsammda malulltik ayligi talebinde bulunanlar, maluliyet tespititalep tarihinde halen faaliyet devam ediyorsa faaliyetin yiiriitiildiigii, faaliyet sona ermis ya da hi9faaliyette bulunulmamissa yurt disi bor9lanmasinm en son yapildigisosyal giivenlik il mudurliigune miiracaat edecek ve maluliyet tespitleri bu ilin bagh oldugusaglik kurulunca ger9eklestirilecektir.7- Mahsup tarihinin belirlenmesi02/03/2015 tarihli ve 2015/4 sayili e-YURTDISI talimatm 2 nci maddesinin besincifikrasinda "Yazih talebine istinaden bor9lanmasi iptal edilenler yeniden bor9lanma talebindebulunduklarmda ilk bor9lanmaya karsilik odedikleri miktar yeni taleplerine gore tahakkukettirilecek bor9lanna mahsup edilebilecektir. Bu durumda mahsup isleminin yapildigi tarih, bor96'deme tarihi olarak dikkate almacaktir." seklinde duzenleme bulunmaktadir.Bu duzenleme, yurtdisi bor9lanmasmdan vazge9enlerden Kurumdan bor9lanma bedellerinialmami? olanlara, yeniden bor9lanma miiracaatmda bulunduklarmda Kurum hesaplannda bulunanodemis olduklan miktarlarmin yeni bor9lanmalarma mahsup edilmesini ongormektedir.Soz konusu, mahsup isleminin ilgililerin talepte bulunduklan tarih itibariyleger9eklestirilmesi gerekmektedir.Buna gore, Kurumca yapilan mahsup islemi hangi tarihte ger9eklestirilirse ger9eklestirilsinmahsup tarihi, mahsup dilek9esinin verildigi tarih olarak almacaktir.8- Kur FarkiYurt dismdan bor9lanma talebinde bulunan kisilerin, 3201 sayili Kanun 4 iincii maddesininson fikrasma gore Turk Lirasi olarak belirlenen bor9lanma tutarlarmi yurt dismdan 3 ay i9erisindeKuruma doviz olarak odemeleri gerekmektedir.22/08/2014 tarihli ve 2014/15 sayili e-YURTDISI talimati ile adlanna tahakkuk ettirilenBu beige, 5070 sayili Elektronik Imza Kanununun 5 inci maddesi geregince giivenli elektronik imza ile imzalanmi§tirAdres: Mithatpa§a Cad. No: 7 06437 Sihhiye / ANKARA irtibat: H. Huseyin ARASTelefon: (+90312)432 1247Faks: (0312)432 1245 Daire Ba?kam V.e-posta: [email protected] elektronik ag: www.sgk.gov.tr bor^larmi yurt dismda bulunan bankalar aracihgi ile odeyenlerin yurt dismda bulunan bankalaraodeme yaptiklan tarihin bor9 odeme tarihi olarak esas ahnmasi; yurtdismdan doviz olarak yapilanodemelerde dovizin Turk Lirasi karsihgmm belirlenmesinde ise odemenin Kurum kayitlannage9tigi tarihteki Merkez Bankasi doviz ahs kurunun esas almmasi talimatlandirilmistir.Ancak Kurum kayitlarma ge9meyen paranin odeme tarihinin degistirilerek stiresi i9indeodenmis olarak kabul edilememesi ve yurt dismdan yapilan odeme ile Kurum kayitlarma intikaltarihi arasmda kur farki olu§masi sonucu vatandaslann karsilastiklan sorunlann asilmasi amaciyla04/05/2017 tarihli ve E.2495204 sayili ornegi ekli Baskanlik Olur'u almmistir.Buna gore, borcun tamamimn odenmi? olmasi kaydiyla;1 - Talep sahiplerinin ibraz edecegi belgelere gore bor9lanma teblig tarihinden itibaren yasalsiiresi i9erisinde 6'demesi yapilmis ancak, MOSIP sisteminde kayith son odeme tarihinden sonraKurum kayitlarma intikal eden odemelerde bor9lanma programinda ilk teblig tarihinindegistirilerek odemenin siiresi i9erisinde yapildigimn kabul edilmesi,2- Bor9lanma tutannm siiresi i9erisinde odenmesine ragmen yurt dismdan odeme yapilantarih ile odemenin Kurum kayitlarma ge9tigi tarihteki doviz ah? kuru arasmdaki farktan dolayitalep sahibinin bor9lanma tutanni eksik 6'dediginin tespiti durumunda, ortaya 9ikan eksikodemelerin, odemenin Kurum kayitlarma ge9tigi tarihteki doviz ahs kuru ile ABD Dolarma9evrilerek bulunacak tutann, ayhk talep tarihindeki ABD Dolan doviz ahs kuru esas ahnarakbulunacak Tiirk Lirasi karsiligmm, baglanacak ilk ayhk tutanndan tahsil edilmesikararla§tinlmistir.Konu ile ilgili program 9ahsmalan devam etmekte olup bu 9ahsmalarm sonu9lanmasibeklenmeden bu durumda olan basvuru sahiplerinin yurt disi bor9lanma islemleri, soz konusu Olurkapsammda manuel olarak sonu9landinlacaktir.Aynca, yukandaki a9iklamalar dogrultusunda teblig tarihi degistirilerek odemenin yasalsiiresi i9erisinde yapilmasi saglandigmda, bankaya odeme yapilan tarih ile soz konusu odemeninKurum kayitlarma ge9tigi tarih arasmda verilen tahsis talepleri ge9erli sayilacaktir.Ornek: Son odeme tarihi 29/06/2017 olan sigortah bor9lanma tutanmn tamamim28/06/2017 tarihinde yurt dismdaki bir bankaya odeyerek 30/06/2017 tarihinde ayhk talebindebulunmustur. Ancak soz konusu odeme Kurum hesaplanna 04/07/2017 tarihinde ge9mi§tir. Budurumda ilgili borcunun tamamini siiresi i9erisinde odediginden ilgilinin 30/06/2017 tarihli tahsistalebi ge9erli sayilarak diger sartlann da olusmasi halinde ilgiliye 01/07/2017 tarihinden itibarenayhk baglanacaktir.Bilgi edinilmesini ve geregini rica ederim.Ismail YILMAZGenel MiidtirEk : 04/05/2017 tarihli OLUR (2 sayfa)Bu beige, 5070 sayih Elektronik Imza Kanununun 5 inci maddesi geregince giivenli elektronik imza ile imzalanmi§tirAdres: Mithatpa?a Cad. No: 7 06437 Sihhiye / ANKARA Irtibat: H. Huseyin ARASTelefon: (+90 312) 432 12 47 Faks: (0312) 432 12 45 Daire Ba$kam V.e-posta: [email protected] elektronik ag: www.sgk.gov.tr