SOSYAL GÜVENLİK KURUMU HUKUK MÜŞAVİRLİĞİ ÇALIŞMA USUL VE ESASLARI

1 SOSYAL GÜVENLİK KURUMU HUKUK MÜŞAVİRLİĞİ ÇALIŞMA USUL VE ESASLARI BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç MADDE 1- (1) Bu Usul ve Esaslar, Sosyal Güvenlik Kurumu Hukuk Müşavirliğinin kuruluş, teşkilat, görev, yetki, sorumluluk ile çalışma usul ve esaslarını düzenler. Kapsam MADDE 2- (1) Bu Usul ve Esaslar, Sosyal Güvenlik Kurumu Hukuk Müşavirliğinde çalışan Birinci Hukuk Müşaviri, Hukuk Müşaviri, kadrolu ve sözleşmeli avukat ile Kurum taşra teşkilatı hukuk servislerinde çalışan kadrolu ve sözleşmeli avukat ile diğer personeli kapsar. Dayanak MADDE 3- (1) Bu Usul ve Esaslar, 5502 sayılı Kanunun 21 ve 41 inci maddelerine dayanılarak hazırlanmıştır. Tanımlar MADDE 4- (1) Bu Usul ve Esaslarda geçen; a) Başkan: Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanını, b) Başkanlık: Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığını, c) Birim : Ana hizmet birimlerini, danışma birimlerini, yardımcı hizmet birimlerini, ç) Birinci Hukuk Müşaviri: Sosyal Güvenlik Kurumu Birinci Hukuk Müşavirini, d) Grup: Hukuk Müşavirliği bünyesinde oluşturulan grupları, e) Hukuk Müşaviri: Sosyal Güvenlik Kurumu hukuk müşavirlerini, f) Hukuk Müşavirliği: Sosyal Güvenlik Kurumu Hukuk Müşavirliğini, g) Hukuk servisi: İl müdürlüğü bünyesindeki hukuk iş ve işlemlerinin yürütüldüğü servisi, ğ) İl müdürlüğü: Sosyal güvenlik il müdürlüğünü, h) Kadrolu avukat: Hukuk Müşavirliği ve sosyal güvenlik il müdürlüklerinde çalışan kadrolu avukatı, ı) Kurum: Sosyal Güvenlik Kurumunu, i) Personel: Hukuk Müşavirliği ile sosyal güvenlik il müdürlüğü hukuk servisinde çalışan personeli, j) Sözleşmeli avukat: Hukuk Müşavirliği ve sosyal güvenlik il müdürlüğünde vekâlet akdine dayanılarak çalıştırılan avukatı, k) Yönetim Kurulu: Sosyal Güvenlik Kurumu Yönetim Kurulunu, ifade eder. İKİNCİ BÖLÜM Görev, Yetki ve Sorumluluklar Hukuk Müşavirliğinin görev ve yetkileri MADDE 5- (1) Hukuk Müşavirliğinin görev ve yetkileri şunlardır: a) 5502 sayılı Kanunun 21 inci maddesinde belirtilen görevleri yapmak. b) Hukuk servislerinin işlemlerini, gerektiğinde işin görülmesi ve yürütülmesi yönünden yerinde incelemek ve yönlendirmek.

2 Birinci Hukuk Müşavirinin görev, yetki ve sorumlulukları MADDE 6- (1) Birinci Hukuk Müşavirinin görev, yetki ve sorumlulukları şunlardır: a) 5 inci maddede belirtilen görevlerin, mevzuata, verilen kararlara ve talimatlara uygun olarak, zamanında, etkin ve verimli biçimde, esas ve usullerine göre yürütülmesini sağlamak, gereken iş bölümünü yapmak, sevk ve idareyi gerçekleştirmek. b) Dava veya icra takibinin yürütülmesi ve sonuçlandırılmasına ilişkin görev dağıtımında gerektiğinde değişiklik yapmak. c) Merkezde duruşmalara gerektiğinde katılmak veya uygun göreceği hukuk müşaviri/avukatı görevlendirmek. ç) Kurum yararının bulunması halinde; yılı merkezî yönetim bütçe kanununda gösterilen miktara kadar olan hak ve alacakların terkinine karar vermek, prim ve primlerden kaynaklanan alacaklar hariç olmak üzere uyuşmazlıkların dava açılmadan veya icra takibi yapılmadan uzlaşma veya tahkim yoluyla çözümlenmesine, Kurum tarafından veya Kuruma karşı açılan dava veya icra takiplerinin uzlaşma veya tahkim yoluyla çözümlenmesine, sulhe, kabule, feragate ve kanun yollarına başvurulmamasına karar vermek hususlarında Yönetim Kuruluna teklifte bulunmak. d) Hukuk Müşavirliğinin görevleri ile ilgili faaliyet konularına göre gruplar oluşturmak. e) Hukuk Müşavirliği ile hukuk servislerinin yıllık faaliyet raporlarının hazırlanmasını sağlamak. f) Uygulama birliğini temin etmek ve karşılaşılan güçlükleri çözmek amacıyla avukatları Başkanın onayını alarak toplantıya çağırmak. g) Başkan tarafından verilecek benzeri görevleri yapmak. (2) Birinci Hukuk Müşaviri, Hukuk Müşavirliğinin en üst yönetim amiridir. Yetkilerinden bir kısmını astlarına devredebilir. Yetki devri, sorumluluğu ortadan kaldırmaz. Görevlerin etkin ve verimli olarak yerine getirilmesinden Başkana karşı sorumludur. Hukuk müşavirlerinin görev, yetki ve sorumlulukları MADDE 7- (1) Hukuk müşavirlerinin görev, yetki ve sorumlulukları şunlardır: a) Bu Usul ve Esaslar ile Hukuk Müşavirliğine verilen görevlerin yerine getirilmesinde Birinci Hukuk Müşavirine yardımcı olmak. b) Birinci Hukuk Müşaviri tarafından incelenmesi istenilen konularda hukuki görüş bildirmek. c) Bu Usul ve Esaslarda belirtilen görevlerin; mevzuata, verilen karar ve talimatlara uygun olarak, zamanında, etkin ve verimli biçimde, esas ve usullerine göre yürütülmesini sağlamak amacıyla, gereken sevk ve idareyi gerçekleştirmek. ç) Birinci Hukuk Müşaviri tarafından verilen görevleri yapmak, gerektiğinde duruşma ve murafaalarda hazır bulunmak. d) Birinci Hukuk Müşaviri tarafından gerekli görülen hallerde, komisyon çalışmalarına ve toplantılara katılmak. e) Takip ettikleri dosyalar ile diğer konular bakımından 8 inci maddenin birinci fıkrasının (b), (c), (ç), (d), (e) ve (g) bentlerinde belirtilen görevleri yerine getirmek. f) Başkan ve Birinci Hukuk Müşaviri tarafından verilen diğer görevleri yapmak. (2) Hukuk müşavirleri görevlerin etkin ve verimli olarak yerine getirilmesinden Birinci Hukuk Müşavirine ve Başkana karşı sorumludur. Avukatların görev, yetki ve sorumlulukları MADDE 8- (1) Hukuk Müşavirliğinde çalışan avukatların görev, yetki ve sorumlulukları şunlardır: 3 a) Birinci Hukuk Müşaviri tarafından incelenmesi istenilen konularda hukuki görüş bildirmek. b) Takip ettikleri dosyaları, öncelikle süre yönünden inceleyerek gerekli önlemleri zamanında almak, gerekli bilgi ve belgeyi ilgili birimden istemek, Kurum leh ve aleyhine açılan davaları takip etmek, sonuçlandırmak, kanuni derecaattan geçirmek. c) Mahkeme kararlarının gereğinin zamanında yerine getirilmesini sağlamak üzere kararı ilgili birime/il müdürlüğüne/sosyal güvenlik merkezine göndermek. ç) Takip ettikleri dosyalarla ilgili yazı işleri ve adlî kalem işlemlerinin yerine getirilip getirilmediğini takip ve kontrol etmek. d) Kurum aleyhine açılan ve müracaata bırakılan davaların takip edilmesinde menfaat görüldüğü takdirde, Birinci Hukuk Müşavirine teklifte bulunmak. e) Görevlendirildiği dava takiplerini mevzuat hükümlerine uygun şekilde takip etmek, iş durumu, görev gerekleri, mesleki mazeretler ve benzeri nedenlerin gerektirdiği hallerde diğer avukatlar ile mesleki yardımlaşma yapmak. f) Birinci Hukuk Müşavirince uygun görülen toplantı ve komisyonlara katılmak. g) Verilen işleri, etkililik ve verimlilik esaslarına göre zamanında yapmak. ğ) Kanun, tüzük, yönetmelik, genelge ve avukatlık meslek kuralları gereğince yapılması gereken ve Birinci Hukuk Müşaviri tarafından verilen diğer mesleki görevleri yapmak. (2) Avukatlar görevlerin etkin ve verimli olarak yerine getirilmesinden Birinci Hukuk Müşavirine karşı sorumludur. (3) Taşra teşkilatında çalışan avukatların görev, yetki ve sorumluluklarında; 1/10/2010 tarihli ve 27716 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Sosyal Güvenlik Kurumu Taşra Teşkilatı Kuruluş ve Çalışma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelikte belirtilen hükümler uygulanır. (4) Sözleşmeli avukatların çalışma usul ve esasları ile görev, yetki ve sorumlulukları Yönetim Kurulunca belirlenir. Usul ve esaslarda hüküm bulunmayan hallerde bu Usul ve Esaslar uygulanır. Hukuk Müşavirliği gruplarının oluşturulması MADDE 9- (1) Birinci Hukuk Müşaviri tarafından Hukuk Müşavirliğinin görevleriyle ilgili faaliyet konularına göre gruplar oluşturulur. (2) Grupların çalışma usul ve esasları ile görev alanları Birinci Hukuk Müşaviri tarafından belirlenir. ÜÇÜNCÜ BÖLÜM Çalışma Usul ve Esasları Hukuki görüş istenilmesi MADDE 10- (1) Birimler, Hukuk Müşavirliğinden hukuki konular hakkında görüş alınması veya hukuki konularla ilgili bir işlemin yapılması hususunda görüşe ihtiyaç duydukları takdirde talepte bulunabilir. (2) Görüş istenilen yazıda, olay izah edilerek, istemin nelerden ibaret olduğu, tereddüt sebepleri, mevcut uygulama, konu ile ilgili birimin görüşü ve daha önce aynı veya benzer konuda görüş alınmış veya yazışma yapılmış ise tarih ve sayısı belirtilir ve olay ile ilgili belgeler yazıya eklenir. (3) Hukuk Müşavirliği görüşünü, istem yazısının Hukuk Müşavirliğine intikal ettiği tarihten itibaren en geç 30 gün içerisinde görüş isteyen birime gönderir. (4) Hukuk Müşavirliği görüş istenilen konu hakkında tamamlayıcı bilgi ve belgeye gerek gördüğü takdirde, ilgili birimden ayrıca isteyebilir.

4 (5) İl müdürlükleri, görüşe ihtiyaç duydukları konuları ilgili birimlerden sorar. İlgili birimin konu hakkında hukuki görüşe ihtiyaç duyması halinde, bu maddede yer alan usullere göre Hukuk Müşavirliğinden talepte bulunulur. İş dağılımı MADDE 11- (1) Merkezde; görüş ve istem yazıları, dava ve icra takipleri ile diğer iş ve işlemler, Birinci Hukuk Müşaviri tarafından işin gereği, içeriği ve önemi nazara alınarak hukuk müşavirine/avukata veya bu konuda oluşturulacak gruplara dağıtılır. Birinci Hukuk Müşavirince gerek görülmesi halinde dosyanın yürütülmesi ve sonuçlandırılması görevi başka bir hukuk müşavirine/avukata verilebilir. (2) Taşrada, avukatların iş bölümü, yetkili avukat tarafından düzenlenerek il müdürünün onayına sunulur. Davanın veya icra takibinin tevdi edilen avukat tarafından sonuçlandırılması esastır. İl müdürü tarafından gerek görülmesi halinde, devir gerekçesi belirtilmek suretiyle, davanın veya icra takibinin yürütülmesi veya sonuçlandırılması görevi başka bir avukata verilebilir. Davaların yürütülmesi MADDE 12- (1) Kendisine dava ve icra dosyası verilen hukuk müşaviri/avukat, işi önce süreler yönünden gözden geçirerek, gerekli önlemleri alır. (2) Dava ve icra takiplerinin, dosyanın veriliş tarihinden itibaren en kısa zamanda görevli ve yetkili merciler nezdinde açılması ve gerekli işlemlerin yapılması zorunludur. (3) Dava ve icra takiplerinin yürütümü sırasında hukuk müşaviri/avukat, takibin bütün safhalarında ilgili birimin/il müdürlüğünün/sosyal güvenlik merkezinin görüşüne başvurabilir. Başvurulan birim/il müdürlüğü/sosyal güvenlik merkezi istenilen bilgi ve belgeleri en kısa sürede Hukuk Müşavirliğine/hukuk servisine göndermek zorundadır. Aksi halde doğacak sorumluluk bilgi veya belgeyi süresinde göndermeyen birime/il müdürlüğüne/sosyal güvenlik merkezine aittir. Davanın açılmasına, sonuçlandırılmasına ve kanun yollarına gidilmesine ilişkin safahat hakkında ilgili birime/il müdürlüğüne/sosyal güvenlik merkezine bilgi verilir. (4) Yargıtay ve Danıştayda yapılacak murafaalarda Birinci Hukuk Müşavirinin uygun göreceği hukuk müşavirlerinden/avukatlardan biri bulunur. Ancak, Hukuk Müşavirliği tarafından gerekli görüldüğü takdirde, il müdürlüğü avukatlarınca takip edilen davalarda işin özelliği dikkate alınarak ilgili avukat murafaada bulunması için Ankara'ya çağrılabilir. (5) Kesinleşmesi beklenmeksizin tüm kararlar, tebliğ tarihinden itibaren en geç 30 gün içinde, emsal teşkil edebilecek olanlar özellikle belirtilmek suretiyle Hukuk Müşavirliğine intikal ettirilir. Gönderilen emsal kararlardan gerekli görülenler uygulama birliğini teminen teşkilata duyurulur. (6) Kurum avukatları, kararlardan gerekli görülenlerin tebliğ işlemlerinin yapılmasını ve icra işlemlerini takip eder. (7) Kurumun menfaati olan veya Kurumun zarar gördüğü suçlara ilişkin açılan kamu davalarına müdahale talebinde bulunulur. (8) Kurumun denetim ve kontrolle görevli memurları ve diğer birimler tarafından yürütülen denetimler sonucunda yapılan suç duyuruları üzerine verilen nihai kararlar, avukat tarafından ilgili birime/il müdürlüğüne/sosyal güvenlik merkezine bildirilir. İcra işleri MADDE 13- (1) İcra işlemleri aşağıdaki şekilde yürütülür: a) Kurum tarafından 9/6/1932 tarihli ve 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu hükümlerine göre açılan icra takipleri her safhada takip edilerek sonuçlandırılır.

5 b) İcra dairelerince tahsil edilen paraların derhal çekilmesi için il müdürlükleri ile sosyal güvenlik merkezlerinde gerekli tedbirler alınır. c) İcra ve iflas takipleri ile ilgili alacakların tahsilinde kısa sürede olumlu bir sonuca varılamayacağı kanaati hâsıl olur ve bu kabil borçlular taksitle ödeme talebinde bulunurlarsa, alacağın takside bağlanabilmesi için; 1) Borcun defaten ödenmesi imkânının mevcut olmadığının anlaşılması, 2) Taleple birlikte ilk taksitin peşin ödenmesi, 3) Alacağın kesin ve süresiz banka teminat mektubu, gayrimenkul ipoteği, haciz, noter tasdikli kefaletname veya temlik ile teminata bağlanması, 4) Taksit talebi hakkında karar verilinceye kadar kabul anlamına gelmemek kaydıyla taahhüt edilen taksitlerin düzenli olarak ödenmesi, 5) Borca oranla aylık ödeme miktarının yeterli olduğunun kabul edilmesi, 6) Taksitlendirme şartlarının ihlali halinde alınmış olan teminatın paraya çevrileceğinin borçluya bildirilmesi, şartları aranır. ç) Birinci fıkranın (c) bendinde belirtilen şartların varlığı durumunda, Kurum alacaklarının oniki ayı geçmemek üzere taksitler halinde ödenmesi, il müdürü veya görevlendireceği müdür yardımcısı başkanlığında, ilgili avukat ve servis şefinden oluşan komisyonda incelenerek karara bağlanır. d) Üst üste iki taksitin ödenmemesi halinde, taksitlendirme şartları ihlal edilmiş sayılır ve alınmış olan teminat paraya çevrilir. Dava veya icra takibi açılmaması MADDE 14- (1) Kurum yararının bulunması halinde; yılı merkezî yönetim bütçe kanununda gösterilen miktara kadar olan hak ve alacakların terkinine karar verilmesi, prim ve primlerden kaynaklanan alacaklar hariç olmak üzere, uyuşmazlıkların dava açılmadan veya icra takibi yapılmadan uzlaşma veya tahkim yoluyla çözümlenmesi, Kurum tarafından veya Kuruma karşı açılan dava veya icra takiplerinin uzlaşma veya tahkim yoluyla çözümlenmesi, sulh, kabul, feragat ve kanun yollarına başvurulmaması, Yönetim Kurulu kararı ile mümkündür. (2) Dava ve icra takibinin açılmamasına ilişkin hususlar aşağıdaki gibidir. a) Hukuk Müşavirliği, bir davanın açılmasında veya icra takibinin yapılmasında fayda görülmediği takdirde keyfiyeti gerekçesiyle birlikte Yönetim Kuruluna sunar ve Yönetim Kurulunca verilecek karara göre işlem yapılır. b) Kurum taşra teşkilatı tarafından bir davanın veya icra takibinin açılması hususunda fayda görülmediğinin bildirilmesi halinde keyfiyet, bu fıkranın (a) bendinde belirtilen usul ve esaslar dairesinde Yönetim Kuruluna intikal ettirilir. Verilecek karara göre işlem yapılır. Kanun yollarına başvurma MADDE 15- (1) Yargı mercilerince Kurum aleyhine verilen her türlü karara karşı süresi içinde kanun yollarına başvurulması esastır. (2) Kurum yararının bulunmadığı hallerde kanun yollarına başvurudan; a) Merkez teşkilatında Hukuk Müşavirliğinin teklifi, b) Taşra teşkilatında il müdürlüğünün talebi ve Hukuk Müşavirliğinin teklifi üzerine Yönetim Kurulu kararı ile vazgeçilir. (3) Kanun yollarından vazgeçilmesi hususunda talimat istenilirken vakit geçirilmeksizin buna ilişkin görüş ayrıntılı olarak açıklanır ve kararın bir örneği Hukuk Müşavirliğine gönderilir. (4) Yargılamanın iadesi, yazılı emir ile bozma veya ceza davalarında kararın düzeltilmesi yollarına müracaat için sebeplerin var olduğunun anlaşılması halinde talimat 6 istenilmek üzere keyfiyet Hukuk Müşavirliğine bildirilir ve müddetlerin korunması için gerekli tedbirler alınır. Aciz vesikası MADDE 16- (1) Aciz vesikalarına bağlanan takiplerde takip konusu alacak faaliyet cetvelinden düşülerek, ilgili üniteye gönderilir. (2) İlgili ünite tarafından, belirli aralıklarla yapılacak araştırma sonunda borçluların mal edinmeleri veya İcra ve İflas Kanununun ilgili maddesine göre işlem yapılmasını gerektiren bir durumun tespit edilmesi halinde, aciz vesikası tespit olunan hususları belirten bir yazı ile birlikte ve gereği yapılmak üzere hukuk servisine gönderilir. (3) Ancak, aciz vesikasına bağlanan alacak, borçlunun durumu veya alacağın azlığı sebebiyle gerekli görüldüğü takdirde Yönetim Kurulu kararı ile terkin olunabilir. DÖRDÜNCÜ BÖLÜM Dosya Kaydı ve Tanzimi Kayıt ve defter tutma MADDE 17– (1) Hukuk Müşavirliği ile hukuk servislerinde hukuk, ceza, idari ve vergi davaları ile icra takiplerinin kayıt ve defterleri tutulur. Ayrıca dava ve mütalaa takip sistemine kaydı yapılır. (2) Dava ve icra takiplerine ilişkin evrak en geç hukuk servisine intikal ettiği tarihi takip eden bir iş günü içinde kaydedilir. İşlerin intikali, dava ve icra dosyalarının tutulması ve içeriği MADDE 18- (1) İşlerin intikali, dava ve icra dosyalarının tutulması ve içeriği hakkında aşağıdaki yol izlenir: a) Kurumun merkez ve taşra teşkilatı, mahkemeye veya icraya intikal etmiş ve edecek olan ihtilaflı işlerin dosyasını, muamele safhasını, işle ilgili mevzuat hükümleri ile birlikte teknik yönlerini içeren görüşünü ilgili hukuk servisine gönderir. b) Hukuk servislerinde görevlendirilen memurlar, dava ve takibin mahiyetine göre gerekli dosyayı düzenler. Dosyada, avukatın verdiği dilekçeler, karşı tarafın verdiği evrak, duruşma zabıtları veya bu Usul ve Esaslar gereğince avukatın tanzim edeceği yazı ve fişler ile dosyaya konulması gereken sair belgeler bulunur. (2) Avukatların takip etmekte oldukları icra dosyalarındaki her türlü icrai işlemlerin safahatı hukuk servisi iz dosyasına işlenir, masraf belgelerinin suretleri dosyasında saklanır. (3) İz dosyasının düzenli ve gereği gibi tutularak tüm bilgilerin zamanında kaydedilmesinden takibi yürüten avukat sorumludur. BEŞİNCİ BÖLÜM Dava ve İcra Masrafları, Avans ve Son Hükümler Dava, icra masrafları ile avans işlemleri MADDE 19– (1) Kadrolu ve sözleşmeli avukatlara ve takip işleri ile görevlendirilen memurlara, davalar ile icra takiplerinin icap ettirdiği masrafları karşılayacak miktarda 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu hükümlerine göre avans verilir ve kapatılır. Hukuk servisi işlemlerinin incelenmesi MADDE 20- (1) Hukuk servisi işlemleri Hukuk Müşavirliği tarafından işin görülmesi ve yürütülmesi yönünden gerektiğinde Başkanın onayıyla yerinde incelenir.

7 Meslek içi eğitim MADDE 21- (1) Kurum uygulamalarında birliğin sağlanması, davaların yürütümünde strateji geliştirilmesi, mevzuat değişiklikleri ile sosyal güvenlik hukukunda yüksek yargı içtihatları hakkında Kurum avukatlarına meslek içi eğitim verilir. (2) Meslek içi eğitimin ne şekilde yapılacağına ilişkin esaslar, yıllık eğitim programı ile belirlenir. (3) Yıllık eğitim programı çerçevesinde, gerektiğinde Adalet Akademisi, üniversiteler ve bilimsel alanda etkinlikte bulunan kurum ve kuruluşlardan destek alınabilir. (4) Eğitim, seminer, kurs, kongre ve konferans masrafları Kurumca karşılanır. Yürürlükten kaldırma MADDE 22- (1) Yönetim Kurulunun 19/06/2009 tarihli ve 2009/252 sayılı kararı ile onaylanarak yürürlüğe giren “Sosyal Güvenlik Kurumu Hukuk Müşavirliği Yönetmeliği” bu Usul ve Esasların yürürlüğe girdiği tarihte yürürlükten kalkar. Yürürlük MADDE 23- (1) Bu Usul ve Esaslar, Yönetim Kurulunun 18/02/2011 tarihli ve 2011/40 sayılı kararı ile onaylanarak bu tarih itibarıyla yürürlüğe girer. Yürütme MADDE 24- (1) Bu Usul ve Esasları Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanı yürütür.