resmi gazete · 2002-2 Yürürlükte
28.06.2002 Cuma Sayı: 24799 Tebliğ Asgari Ücret Tespit Komisyonu Kararı Karar No: 2002/2 Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığından:� Karar Tarihi: 26/6/2002 1475 sayılı İş Kanunu'nun Geçici 4 üncü maddesi gereğince, tarım ve orman işçilerinin asgari ücretini tespit etmekle görevli Asgari Ücret Tespit Komisyonu, 21/05/2002 tarihinde başladığı çalışmalarını 26/06/2002 tarihine kadar sürdürmüş ve yaptığı 3 toplantı sonucunda; 1- Sanayi kesimi ile tarım ve orman kesimi için milli seviyede tek asgari ücret tespitine oybirliğiyle, 2- 16 yaşını doldurmuş işçilerin bir günlük normal çalışma karşılığı asgari ücretlerinin 01/07/2002-31/12/2002 tarihleri arasında 8,362,500.- TL., olarak tespitine, işçi temsilcilerinin muhalefetine karşılık oyçokluğuyla, 3- 16 yaşını doldurmamış işçilerin bir günlük normal çalışma karşılığı asgari ücretlerinin 01/07/2002-31/12/2002 tarihleri arasında 7,107,000.- TL., olarak tespitine, işçi temsilcilerinin muhalefetine karşılık oyçokluğuyla, 4- İşbu Kararın 1475 sayılı İş Kanunu'nun Geçici 4 üncü maddesi ve Asgari Ücret Yönetmeliği gereğince Resmi Gazete'de yayımlanmasına oybirliği ile, karar verilmiştir.
GEREKÇE Asgari ücret, bilindiği gibi ödenmesi zorunlu olan en az ücrettir.
Asgari ücretin belirlenmesini düzenleyen Asgari Ücret Yönetmeliği uyarınca, asgari ücret, pazarlık ücreti değildir.
Asgari ücretin belirlenmesi sırasında, Komisyonumuz, bu çerçevede bir karar alınması için çalışmıştır. Bilindiği gibi ülkemiz, yüksek oranlı enflasyon kıskacından kurtulma çabasındadır. Bu çabaların olumlu sonuçları alınmaktadır. 2002 enflasyon hedefine ulaşılması ise ülkemizin önünü açacaktır.
İşte bu çerçevede hareket eden Komisyonumuz; halen aylık 222,000,750.- TL.
olan asgari ücreti 2002 yılı enflasyon hedefi dikkate alınarak, 2002 yılının ikinci yarısı için % 13 artışla 250,875,000.- TL. olarak belirlemiştir.
Böylece asgari ücret 2002 yılında kümülatif olarak yaklaşık %49,4 oranında artmış olacaktır.
2002 yılında uygulanacak asgari ücretlerin belirlenmesinde, yönetmeliğin ilgili hükmü uyarınca ülkemizin içinde bulunduğu ekonomik durum öncelikle ele alınmıştır.
Bu hesaplamalara göre; 16 yaşını doldurmuş işçinin asgari ücreti 01/07/2002-31/12/2002 tarihleri arasında aylık 250,875,000.- TL., günlük 8,362,500.- TL. ve saat ücreti 1,115,000.- TL.'dır.
16 yaşını doldurmamış işçinin asgari ücreti 01/07/2002-31/12/2002 tarihleri arasında aylık 213,210,000.- TL., günlük 7,107,000.- TL. ve saat ücreti 947,600.- TL.'dır.
İŞÇİ TEMSİLCİLERİNİN KARŞI OY GEREKÇESİ Asgari Ücret Tespit Komisyonu'nun işveren-hükümet kesimi temsilcileri oy çoğunluğuyla belirlenen asgari ücrete, gerek miktar ve gerek belirleme yöntemi açısından katılmadığımızdan işçi kesimi olarak muhalif kaldık.
Asgari Ücret Yönetmeliği, asgari ücreti "İşçilere normal bir çalışma günü karşılığı olarak ödenen ve işçinin gıda, konut, giyim, sağlık, ulaşım ve kültür gibi zorunlu ihtiyaçlarını günün fiyatları üzerinden asgari düzeyde karşılamaya yetecek ücret" biçiminde tanımlamaktadır.
Komisyonun işveren-hükümet oy çokluğuyla 1 Temmuz 2002 gününden itibaren brüt 250,875,000.- TL./Ay ve net 184,251,937.- TL./Ay olarak belirlenen asgari ücret tutarı ile işçinin asgari düzeydeki gereksinimlerinin karşılanması mümkün değildir.
Asgari ücretin belirlenmesinde işveren-hükümet oy çoğunluğu, yönetmeliğin ilgili hükmü gereğince "ülkenin içinde bulunduğu ekonomik durumu" öncelikli olarak ele almıştır.
Asgari Ücret Tespit Komisyonu'nun iradesini hiçe sayan yaklaşımlarla, IMF gölgesinde asgari ücret belirlenmiştir. Ülkemizde uygulanmakta olan Uluslararası Para Fonu-Dünya Bankası (IMF-WB) politikalarının ücretli çalışanlara dönük olumsuz yönü asgari ücret belirlenmesi örneğinde - bir kez daha- açığa çıkmıştır. Ekonomide yaşanan kriz gerekçesiyle başta ücretli çalışanlar olmak üzere tüm dar ve sabit gelirli toplum kesimleri yoksullukla karşı karşıya bırakılmışlardır. Ülke ekonomisinin 'kriz' ortamına gelmesinde çalışanların sorumluluğu olması bir yana, uygulamalardan en fazla zararı artan hayat pahalılığı karşısında yaşama şartları ağırlaşan, işten atılmalara maruz kalan, temel hakları tehdit altında olan dar ve sabit gelirli kesimler görmüştür.
"Asgari ücretin tespitinde çalışanların geçim şartları"nın gözönünde bulundurulacağına ilişkin son Anayasa değişikliğinin içerdiği anlayış, işveren-hükümet oy çokluğu tarafından dikkate alınmamış, Devlet İstatistik Enstitüsü (DİE)'nün tek işçi için hesapladığı net 274,655,003.- TL./Ay geçim düzeyi bile gözardı edilmiştir.
TÜRK-İŞ Araştırma Merkezi'nin belirlemelerine göre; Haziran 2002 itibariyle dört kişilik bir ailenin sağlıklı, dengeli ve yeterli beslenebilmesi için yapılması gereken asgari aylık harcama tutarı 334 milyon liraya ulaşmıştır. "Açlık sınırı" olarak tanımlanan bu gıda harcaması yanı sıra kira, ulaşım, yakacak, giyim, eğitim, kültür gibi temel gereksinimler için yapılması gereken harcamalar da dikkate alındığında haneye girmesi gereken toplam gelir 1 milyar liranın üstünde olmaktadır.
Aldığı ücretle yaşamını sürdürmek durumunda olan işçi ve ailesinin ihtiyaçlarını belirlenen asgari ücretle karşılayabilmesi mümkün değildir. Bu yönüyle belirlenen asgari ücret eksik kalmaktadır, yeterli değildir.
Asgari ücret ile yapılması zorunlu gıda harcaması tutarına bağlı olarak hesaplanan yoksulluk sınırı arasındaki fark, çalışanların karşı karşıya bırakıldığı geçim koşullarını ortaya koymaktadır.
Belirlenen ve ilan edilen asgari ücret, pazarlık konusu edilmiş, işçinin geçimini sağlamaktan uzak sefalet ücreti düzeyinde olmuş, bilimsel, objektif ve güvenilir verilerle tespit yerine, dayatmalar sonucu oy çokluğuyla kabul edilmiş, çalışanların ekonomik ve sosyal şartlarını daha da kötüleştiren, gelir dağılımını daha da bozan ve yoksulluğu arttıran özellikte olmuştur.
İşçi kesimi temsilcileri olarak Komisyon çalışmalarında: . Asgari ücretin, işçi ve ailesinin günün ekonomik ve sosyal koşullarına göre insanca yaşamasını mümkün kılacak, insanlık onuruyla bağdaşacak bir düzeyde belirlenmesi, . Belirlenen tutarın işçinin eline net geçecek biçimde düzenlenmesi; . Belirleme yapılırken, işçinin ailesiyle birlikte tüketim harcamalarının esas alınması, . Asgari ücretin ulusal düzeyde, sanayi/tarım ve yaş, cinsiyet ayırımı yapılmadan belirlenmesi; . İşçinin satın alma gücünün ileriye dönük olarak korunabilmesi için gerekli bir iyileştirmenin ayrıca ilave edilmesi; . Belirlenen asgari ücretin adil gelir dağılımını sağlamaya yönelik olması ve refahtan pay içermesi; ilkelerinin uygulanabilmesi için çaba gösterdik.
İşçi kesimi olarak savunduğumuz görüşlerimizin Komisyon çalışmalarında dikkate alınmaması nedeniyle alınan karara muhalifiz.